Kolposkopia - a co to takiego?

Badanie ginekologiczne, pobieranie cytologii, czy przezpochwowe USG to codzienność w tysiącach gabinetów ginekologicznych na całym świecie. Badania te są powszechnie znane i nie wzbudzają niepokoju poddającym się im kobietom. Kiedy jednak lekarz używa nazw mniej znanych procedur jak np. kolposkopia wzbudza to nasz niepokój. Co to więc jest ta kolposkopia ? Całe szczęście nic strasznego.  Kolposkopia jest  badaniem diagnostycznym zmian szyjki macicy, wykonywanym już od około stu lat. Pozwala lekarzom na lepsze różnicowanie zmian łagodnych od złośliwych.  

Kiedy lekarz zaleca wykonanie kolposkopii ? Najczęstszym wskazaniem do badania są nieprawidłowości w badaniach cytologicznych (LSIL, HSIL, ASC-US), zmiany na szyjce macicy oraz niepokojące objawy np. krwawienia podczas stosunków. 

Badanie kolposkopowe nie wymaga żadnego przygotowania ze strony pacjentki.  Nie może być ono wykonywane jedynie w czasie krwawienia miesiączkowego. Kiedy istnieje podejrzenie infekcji w drogach rodnych, badanie powinno być odroczone do czasu jej wyleczenia.  Zaleca się również wstrzymanie się od współżycia 3 dni przed badaniem. Nie istnieją bezwzględne przeciwwskazania do badania. Jedynym ograniczeniem jego  przeprowadzenia w całości jest uczulenie na jod. O sytuacji tej trzeba poinformować lekarza przed badaniem, badanie zostanie przeprowadzone wtedy bez III etapu, ponieważ w składzie płynu Lugola znajduje się jod.  Kolposkopie można także bezpiecznie wykonywać u kobiet ciężarnych. 

Badanie kolposkopowe trwa ok 5 do 8 minut i jest bezbolesne, dlatego wykonywane jest bez znieczulenia.  Wykonywane jest w gabinecie ginekologicznym bądź na oddziale w czasie jednodniowego pobytu. Wykorzystywany jest do niego specjalny aparat tzw. kolposkop. Jest to mikroskop z dwoma okularami, który umożliwia powiększenie widzianego obrazu od 5 do 50 razy. Jak przebiega samo badanie ? Pacjentka znajduje się na  fotelu ginekologicznym. Badanie składa się z 3 etapów. Pierwszy nazywany kolposkopią zwykłą polega na oglądaniu szyjki macicy w powiększeniu, czasami także używane są specjalne filtry np. światło zielone. Kolposkopią rozszerzoną nazywamy II i III etap badania które po kolei polegają na wykonaniu prób z kwasem octowym i płynem Lugola. Wygląda to tak, że lekarz przykłada do szyjki macicy gazik nasączony roztworem, chwile czeka aż szyjka ulegnie wybarwieniu a następnie ponownie ogląda ją w powiększeniu. Na podstawie wyglądu szyjki macicy a także przeprowadzonych prób lekarz może dodatkowo pobrać cytologię lub wycinki do badania histopatologicznego.

Po badaniu kolposkopowym wynik otrzymamy od lekarza od razu, chyba że pobierany był materiał do diagnostyki cytologicznej lub histopatologicznej, wtedy na wynik trzeba będzie poczekać ok 2-3 tygodni.  Otrzymane wyniki możemy podzielić na 5 grup. Pierwsza grupa to wyniki prawidłowe, oznaczają że lekarz w pełni uwidocznił prawidłową tarczę szyjki macicy a wykonane próby nie uwidoczniły żadnych podejrzanych obszarów. W drugiej grupie znajdują się wyniki nieprawidłowe oznaczające, że na tarczy znajdują się obszary, które nie wyglądają prawidłowo. W takim momencie lekarz  poszerza diagnostykę o pobranie wycinków z miejsc podejrzanych do badania histopatologicznego. Trzecia grupa to obrazy sugerujące raka szyjki macicy, w tym przypadku także pobrane zostaną wycinki do badania histopatologicznego. Rozpoznanie raka szyjki macicy jest zawsze rozpoznaniem histopatologicznym. Czwarta grupa zawiera obrazy niezadowalające- wynik ten oznacza że warunki badania nie były wystarczające dobre aby ocenić zmiany na szyjce, może to być spowodowane intensywnym zapaleniem, położeniem szyjki uniemożliwiającym jej uwidocznienie.   Ostatnia grupa to tzw. inne obrazy kolposkopowe – w grupie tej zawarte będą wyniki nie związane ze zmianami nowotworowymi. Wśród wyników możemy np. spotkać kłykciny kończyste- są to zmiany brodawkowate wywołane wirusem HPV, zapalenie szyjki macicy, zmiany zanikowe, nadżerka prawdziwa czyli ubytek prawidłowego nabłonka szyjki macicy oraz polip szyjkowy.

Podsumowując badanie kolposkopowe jest badaniem prostym, poszerzającym diagnostykę i w pełni bezpiecznym, dlatego  nie ma się go co obawiać.


Lek. Joanna Michalak
 

O autorze

lek. Joanna Michalak

Profil lekarza